GEÇMİŞTEN BUGÜNE ALTKÖYÜ VE TARİHİ (ALTKENDİ)


COĞRAFİ KONUMU:

Altköy (eski adıyla Altkendi); Karadeniz, İç Anadolu ve Doğu Anadolu bölgesinin sınırlarının kesiştiği bir kavşak noktasında bulunmaktadır. Bundan dolayı bu üç bölgenin de coğrafi ve kültürel özelliklerini bünyesinde bulundurmaktadır. Hem nüfusu hem de yüzölçümü bakımından Refahiye’nin en büyük köylerinden birisidir. 1970'li yıllarda köyün ilkokulunda yaklaşık 250 öğrencinin öğrenim gördüğü bilinmektedir. Fakat bugün köyün okulunda öğrenim gören öğrenci bulunmamaktadır. İnsanların büyük bir çoğunluğu işsizlik, eğitim, ekonomik sorunlar gibi çeşitli sebeplerden dolayı köylerinden ayrılarak İstanbul’a göç etmişlerdir.

Yazın yaklaşık 150 hane, kışın ise yaklaşık 20-30 hane olan köyün Refahiye'ye uzaklığı 9 km, Erzincan'a uzaklığı ise 80 kilometredir. Bitki örtüsü ve ağaçlık alan olarak belli bir oranda Karadeniz bölgesinin özelliğini göstermektedir. Ama karasal iklim özellikleri daha ağır basmaktadır. Kış mevsiminde Doğudan gelen Sibirya kaynaklı soğuk hava dalgasının etkisinde kalarak oldukça soğuk kış günleri yaşanmaktadır. Köyün meskun olduğu yerin rakımı 1.550 metredir. Köyün sınırları içinde doğal göl yoktur. Yeryüzü şekilleri engebelidir ve büyük ovalık alan yoktur. Dumanlı Dağı’nın en yüksek noktası 2.618 metredir. Orman örtüsü yaygındır. Ormanlık alanlar 1.600 metre rakımdan başlayarak genellikle 2.000 metre civarında bulunmaktadır. Sarı çam çoğunlukta olmak üzere değişik türde çam ve ardıç ağaçları yer almaktadır. Uzun yıllar ortalamalarına göre bölgede en yüksek sıcaklık 33.5, en düşük sıcaklık -36.2 olarak tespit edilmiştir.

Yazılı tarih öncesine ait yeterli kaynak bulunmadığından, bölgede yerleşmenin ne zaman başladığı tam olarak bilinmemektedir. Ancak yine de, yapılacak olan incelemeler neticesinde en azından mezolitik devirlere kadar varabilecek izlere rastlanması mümkün görünmektedir. Her şeyden önce, Erzincan ve çevresi, tarih öncesi devirlerde öncelikle elverişli sayılan tabiî doğu-batı ve güney-güneybatı yol güzergahları üzerinde bir kavşak konumuna sahiptir. Tokat-Sivas yol ayırımı köyün bir kilometre batısında bulunmaktadır. Köyün hemen karşısından Çatalçam nahiyesi istikametine ayrılan yoldan Şiran, Kelkit üzerinden Gümüşhane, Bayburt ve Trabzon’a; Çamoluk üzerinden Giresun’a ulaşmak mümkündür.



TARİHİ:

Köyümüzün tarihini her şeyden önce yakın tarihe bir not düşerek anlatmaya başlayalım. Devletimizin kurucusu Büyük önder Mustafa Kemal Atatürk vatan topraklarını düşmandan temizlemek amacıyla önce Samsun’a, oradan Amasya’ya peşinden Sivas’a, akabinde de Erzurum’a gitmiştir. Bu yolculuğu sırasında 29 Haziran 1919'da Ata ve arkadaşları Altköyü’nün önünde Refahiye ilçemiz eşrafıyla birlikte Altköylüler tarafından büyük bir coşkuyla karşılanmış ve ilçemizde üç gün boyunca misafir edilmiştir.

Gerek yerli ve gerekse yabancı arkeologların yeteri kadar araştırıp işlemiş bulundukları Boğazköy, Alişar ve Alaca’sıyla önemli bir mevki kazanan Orta Kızılırmak’la Aşağı Kızılırmak’ın doğuya olan bağlantısının Refahiye-Erzincan üzerinden sağlanmış oluşu, Erzincan ve yöresinin tarihi ehemmiyetini artırmıştır. Nitekim, Erzurum (Pulur) ve Erzincan (Altıntepe) ovalarında yapılan kazılardan elde edilen arkeolojik bulgular, bölgede insanlık tarihînin M.Ö. 4.000-3.000 yılları gibi oldukça eski devirlere dayandığını göstermektedir. Refahiye-Köroğlu deresi ve vadilerinin tarihin eski çağlarına ait iz ve kalıntılarını saklamak durumundadır.

İŞTE REFAHİYEMİZİN DİĞER KÖY VE MAHALLELERİ;

1 Ağmusa Köyü
2 Akarsu Köyü
3 Akbağ Köyü
4 Akçiğdem Köyü
5 Alacaatlı Köyü
6 Alaçayır Köyü
7 Alapınar Köyü
8 Altköy Köyü
9 Ardıçlık Köyü
10 Armutlu Köyü
11 Arpayazı Köyü
12 Aslanyusuf Köyü
13 Aşağısütlü Köyü
14 Aşut Köyü
15 Avşarözü Köyü
16 Aydıncık Köyü
17 Aydoğan Köyü
18 Babaaslan Köyü
19 Bakacak Köyü
20 Baloğlu Köyü
21 Baştosun Köyü
22 Biçer Köyü
23 Bostandere Köyü
24 Bölüktepe Köyü
25 Cengerli Köyü
26 Çaltı Köyü
27 Çamdibi Köyü
28 Çamlımülk Köyü
29 Çat Köyü
30 Çatak Köyü
31 Çatalçam Köyü
32 Çavuşköy Köyü
33 Çıragediği Köyü
34 Çiçekali Köyü
35 Çukurçimen Köyü
36 Çukuryazı Köyü
37 Damlaca Köyü
38 Derebaşı Köyü
39 Diştaş Köyü
40 Diyarlar Köyü
41 Doğandere Köyü
42 Dolaylı Köyü
43 Ekecik Köyü
44 Erecek Köyü
45 Eski konak Köyü
46 Gazipınarı Köyü
47 Gemecik Köyü
48 Göçevi Köyü
49 Gökseki Köyü
50 Gölköy Köyü
51 Gülensu Köyü
52 Gümüşakar Köyü
53 Günyüzü Köyü
54 Güventepe Köyü
55 Güzle Köyü
56 Hacıköy Köyü
57 Halitler Köyü
58 Kabuller Köyü
59 Kaçakköy Köyü
60 Kadıköy Köyü
61 Kalkancı Merkez Köy
62 Kalkancı Köyü
63 Kamberağa Köyü
64 Kandil Köyü
65 Kanlıtaş Köyü
66 Karasu Köyü
67 Karayaprak Köyü
68 Kayıköy Köyü
69 Kazören Köyü
70 Keçegöz Köyü
71 Kersen Köyü
72 Kırantepe Köyü
73 Kırıktaş Köyü
74 Kırkbulak Köyü
75 Kızıleniş Köyü
76 Koçkaya Köyü
77 Konakköy Köyü
78 Köçevi Köyü
79 Kuzuluk Köyü
80 Kürelik Köyü
81 Laleli Köyü
82 Leventler Köyü
83 Madendere Köyü
84 Mendemebaşı Köyü
85 Mendemeköyçukuru
86 Muratçayırı Köyü
87 Mülkköy Köyü
88 Olgunlar Köyü
89 Onurlu Köyü
90 Ortagöze Köyü
91 Ören Köyü
92 Perçem Köyü
93 Pınaryolu Köyü
94 Resuller Köyü
95 Sağlık Köyü
96 Salur Köyü
97 Sarhan Köyü
98 Sarıbayır Köyü
99 Sarıkoç Köyü
100 Sıralı Köyü
101 Söğütlü Köyü
102 Şahaloğlu Köyü
103 Şahverdi Köyü
104 Şaip Köyü
105 Teknecik Köyü
106 Tepeköy Köyü
107 Topağaç Köyü
108 Tuzluçayır Köyü
109 Tülüköy Köyü
110 Ulucak Köyü
111 Uludere Köyü
112 Üçören Köyü
113 Yaylabeli Köyü
114 Yaylapınarı Köyü
115 Yazıgediği Köyü
116 Yazıköy Köyü
117 Yeniköy Köyü
118 Yeniyurt Köyü
119 Yıldızören Köyü
120 Yukarı Yeniköy Köyü
121 Yukarısütlü Köyü
122 Yurtbaşı Köyü
123 Yuvadağı Köyü
124 Camii-Şerif Mahallesi
125 Kemaliye Mahallesi
126 Hakoğlu Mahallesi
127 Yenidoğan Mahallesi

Kaynak: Yrd.Doç.Dr. Sadık TÜRKOĞLU (Erzurum Atatürk Ünv. Öğr. Üyesi)

EK KAYNAKLAR:

1. Seyfettin Batal'ın Hasad Dergisi'nde Yayınlanan Yazısı
2. Sadık Türkoğlu'nun Araştırmasının Tam Metni
3. Selim Türkoğlu'nun Slayt Gösterisi
4. Barış Batal'ın Slayt Gösterisi
5. Celalettin Ağbulut'un Slayt Gösterisi
6. Rahmetli Osman Ocakçı'nın Şiirleri